1. Nhiễm khuẩn đường ruột ở trẻ em là gì?

Nhiễm khuẩn đường ruột là tình trạng đường tiêu hóa của trẻ bị vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng xâm nhập gây viêm nhiễm. Đây là một trong những bệnh lý thường gặp ở trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi. Bệnh có thể gây tiêu chảy, nôn ói, mất nước và nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời.

2. Nguyên nhân gây bệnh:

Các tác nhân thường gặp gồm:

- Vi khuẩn: E. coli, Salmonella, Shigella, Campylobacter...

- Virus: Rotavirus, Norovirus...

- Ký sinh trùng: Giardia lamblia, Entamoeba histolytica...

- Thực phẩm hoặc nước uống bị nhiễm bẩn.

- Vệ sinh cá nhân và vệ sinh môi trường không đảm bảo.

3. Dấu hiệu nhận biết:

Trẻ bị nhiễm khuẩn đường ruột thường có các biểu hiện:

- Tiêu chảy nhiều lần trong ngày.

- Phân lỏng, có thể có nhầy hoặc máu.

- Nôn ói.

- Đau bụng, quấy khóc.

- Sốt.

- Chán ăn, mệt mỏi.

- Dấu hiệu mất nước:

+ Khát nước nhiều.

+ Mắt trũng.

+ Môi khô.

+ Tiểu ít.

+ Trẻ li bì hoặc kích thích.

4. Biến chứng nguy hiểm:

Nếu không được điều trị đúng cách, bệnh có thể dẫn đến:

- Mất nước và rối loạn điện giải.

- Suy dinh dưỡng.

- Co giật do sốt cao hoặc rối loạn điện giải.

- Nhiễm khuẩn huyết.

- Sốc và tử vong trong các trường hợp nặng.

5. Khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện?

Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi có các dấu hiệu:

- Tiêu chảy nhiều lần kèm nôn liên tục.

- Sốt cao trên 39°C.

- Phân có máu.

- Trẻ bỏ bú, bỏ ăn.

- Có dấu hiệu mất nước.

- Co giật.

- Trẻ lừ đừ, khó đánh thức.

6. Điều trị:

Nguyên tắc điều trị gồm:

- Bù nước và điện giải:

+ Cho trẻ uống dung dịch Oresol theo hướng dẫn.

+ Tăng cường bú mẹ và uống nước.

- Dinh dưỡng hợp lý:

+ Tiếp tục cho trẻ ăn uống bình thường.

+ Chia nhỏ bữa ăn.

+ Tránh thức ăn nhiều dầu mỡ, đồ uống có gas.

- Sử dụng thuốc:

+ Chỉ dùng kháng sinh khi có chỉ định của bác sĩ.

+ Không tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy cho trẻ.

- Phòng bệnh:Để phòng ngừa nhiễm khuẩn đường ruột ở trẻ em, cần:

+ Rửa tay bằng xà phòng trước khi chế biến thức ăn và sau khi đi vệ sinh.

+ Ăn chín, uống sôi.

+ Sử dụng nguồn nước sạch.

+ Vệ sinh đồ chơi và vật dụng của trẻ thường xuyên.

+ Cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu.

+ Tiêm vắc xin phòng Rotavirus theo khuyến cáo.

+ Giữ gìn vệ sinh môi trường sống. 

7. Thông điệp dành cho phụ huynh:

Nhiễm khuẩn đường ruột là bệnh thường gặp nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa được bằng việc thực hiện vệ sinh cá nhân, vệ sinh ăn uống và tiêm chủng đầy đủ. Khi trẻ có dấu hiệu tiêu chảy, nôn ói hoặc mất nước, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời, tránh các biến chứng nguy hiểm.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.World Health Organization. The Treatment of Diarrhoea: A Manual for Physicians and Other Senior Health Workers. Geneva: WHO; cập nhật các phiên bản hiện hành.

2.United Nations Children's Fund. Diarrhoeal Disease Prevention and Management. New York: UNICEF.

3.Ministry of Health of Vietnam. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh tiêu chảy cấp ở trẻ em. Hà Nội: Bộ Y tế Việt Nam.

4.Vietnam Pediatric Association. Khuyến cáo về chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa tiêu chảy cấp ở trẻ em.

5.Bộ môn Nhi, Hanoi Medical University. Giáo trình Nhi khoa. Nhà xuất bản Y học.

6.Bộ môn Nhi, University of Medicine and Pharmacy at Ho Chi Minh City. Bài giảng Nhi khoa và các hướng dẫn thực hành lâm sàng.