|
1. Viêm phổi ở trẻ em là gì?
Viêm phổi là tình trạng nhiễm trùng nhu mô phổi do vi khuẩn, virus hoặc các tác nhân khác gây ra. Đây là một trong những bệnh lý hô hấp thường gặp nhất ở trẻ em, đặc biệt ở trẻ dưới 5 tuổi. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây suy hô hấp, nhiễm trùng nặng và nhiều biến chứng nguy hiểm.
2. Nguyên nhân gây viêm phổi ở trẻ em:
Các tác nhân thường gặp bao gồm:
- Virus: RSV (virus hợp bào hô hấp), virus cúm, Adenovirus...
- Vi khuẩn: Phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae),Haemophilus influenzae, tụ cầu...
- Một số trường hợp do nấm hoặc ký sinh trùng.
Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh:
- Trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt trẻ sơ sinh và nhũ nhi.
- Suy dinh dưỡng, sinh non.
- Mắc các bệnh lý mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch.
- Tiếp xúc với khói thuốc lá, môi trường ô nhiễm.
- Không được tiêm chủng đầy đủ.
Dấu hiệu nhận biết viêm phổi ở trẻ:
- Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế khi trẻ có các biểu hiện:
+ Ho nhiều hoặc ho kéo dài.
+ Sốt hoặc sốt cao liên tục.
+ Thở nhanh hơn bình thường.
+ Khò khè, khó thở.
+ Bỏ bú, bú kém, ăn uống kém.
+ Mệt mỏi, quấy khóc hoặc li bì.
Dấu hiệu thở nhanh theo tuổi:
- Trẻ dưới 2 tháng tuổi: nhịp thở lớn hơn hoặc bằng 60 lần/phút.
- Trẻ từ 2–12 tháng tuổi: nhịp thở lớn hơn hoặc bằng 50 lần/phút.
- Trẻ từ 1–5 tuổi:nhịp thở lớn hơn hoặc bằng 40 lần/phút.
- Trẻ từ 5 tuổi trở lên :nhịp thở lớn hơn hoặc bằng 30 lần/phút.
Khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay?
- Đưa trẻ đến cơ sở y tế khẩn cấp nếu có một trong các dấu hiệu sau:
- Khó thở, thở rút lõm lồng ngực.
- Tím môi, tím đầu chi.
- Bỏ bú hoặc không uống được.
- Co giật.
- Ngủ li bì, khó đánh thức.
- Sốt cao kéo dài hoặc tình trạng ngày càng nặng.
3. Điều trị viêm phổi ở trẻ em:
Tùy theo nguyên nhân và mức độ bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định:
- Hạ sốt, bù nước và chăm sóc hỗ trợ.
- Kháng sinh khi viêm phổi do vi khuẩn.
- Thở oxy hoặc điều trị nội trú đối với các trường hợp nặng.
Lưu ý:
- Không tự ý mua kháng sinh cho trẻ sử dụng.
- Không tự ý ngừng thuốc khi trẻ mới đỡ triệu chứng.
- Tuân thủ đầy đủ hướng dẫn của nhân viên y tế.
4. Phòng ngừa viêm phổi ở trẻ em:
Để phòng bệnh hiệu quả, cha mẹ cần:
- Cho trẻ tiêm chủng đầy đủ theo lịch.
- Giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên.
- Cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời.
- Đảm bảo dinh dưỡng hợp lý, tăng cường sức đề kháng.
- Tránh cho trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá và môi trường ô nhiễm.
- Giữ ấm cho trẻ khi thời tiết lạnh.
5. Thông điệp ý nghĩa dành cho phụ huynh:
Viêm phổi vẫn đang là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong số các bệnh lý nhiễm trùng ở trẻ em dưới 5 tuổi trên phạm vi toàn cầu. Tuy nhiên, bệnh lý này hoàn toàn có thể được điều trị thành công và phòng ngừa hiệu quả nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm. Bệnh viện khuyến cáo các bậc phụ huynh hãy chủ động đếm nhịp thở của con khi trẻ có biểu hiện ho sốt. Khi phát hiện trẻ thở nhanh hoặc co lõm ngực, cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám. Tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh điều trị tại nhà hoặc dùng các liệu pháp dân gian truyền miệng chưa được kiểm chứng, việc này có thể làm mất đi "thời gian vàng", dẫn đến những biến chứng muộn nguy hiểm đe dọa trực tiếp mạng sống của trẻ.
6. Tài liệu tham khảo:
1.World Health Organization (1995). The management of acute respiratory infections in children: practical guidelines for outpatient care. World Health Organization, Geneva.
2.Matthew SK, Thomas JS (2016). Community-acquired pneumonia, in Nelson Textbook of Pediatrics. Elsevier, 20th ed, 2(428), pp.8956- 8960.
3.Tickell%20KD%2C%20Denno%20DM%20%282016%29.
Inpatient management of children with severe acute malnutrition: a review of WHO guidelines. Bull World Health Organ, 94, pp.642.
4.Scott MC, Marostica PJ, Stein RT (2019). Pneumonia in children, in Kendig's disorders of the respiratory tract in children. Elsevier, 9th ed, pp.1597-1628.
5.Harris M, Clark J, Coote N, et al (2011). British Thoracic Society guidelines for the management of community acquired pneumonia in children: update 2011. Thorax, 66(2), pp.1-2 |
